Zmodernizowany dzięki środkom z KPO tunel aerodynamiczny zwiększa krajowe możliwości w obszarach obronności, bezzałogowych systemów latających czy technologii kosmicznych.
Umożliwi on realizację projektów wrażliwych dla państwa i przemysłu w krótkich terminach, uniezależniając Polskę od infrastruktury za granicą.
„Inwestujemy w infrastrukturę badawczą, która otwiera polskim naukowcom oraz przedsiębiorcom dostęp do zaawansowanych projektów technologicznych. Ta inwestycja nie tylko pokazuje naszą innowacyjność, ale też wzmacnia Polskę jako wiarygodnego partnera
dla międzynarodowych konsorcjów w programach europejskich – komentuje minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek.
Należący do Sieci Badawczej Łukasiewicz Instytut Lotnictwa (Łukasiewicz – ILOT) zaprezentował zmodernizowany tunel aerodynamiczny T3, największy tego typu obiekt w Europie Środkowo Wschodniej. To element wartej 105 mln zł inwestycji finansowanej z KPO: Centrum Badawczo Rozwojowego Innowacyjnych Napędów i Struktur Lotniczych
(CeBRINS) na warszawskim Okęciu.
„To inwestycja ważna nie tylko dla Sieci Badawczej Łukasiewicz, lecz także dla całego krajowego systemu zaawansowanych technologii, ponieważ wzmacnia konkurencyjność polskiej gospodarki. Rolą państwa jest tworzenie warunków, w których polskie innowacje mogą powstawać, rozwijać się i skutecznie konkurować na światowym poziomie. Takie działania zwiększają naszą niezależność technologiczną, przyspieszają transfer wiedzy
do gospodarki oraz sprawiają, że środki publiczne przekładają się na szybszy rozwój kompetencji i tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy. Dlatego wykorzystujemy środki z KPO do budowy ośrodków, które przez kolejne dekady będą służyć nauce, przemysłowi i obronności – podkreśla minister nauki dr inż. Marcin Kulasek.
Nowa infrastruktura powstała z myślą o partnerach strategicznych instytutu, jak również o małych i średnich firmach z dynamicznie rozwijającego się rynku platform bezzałogowych i sektora kosmicznego (new space). Już teraz finalizowany jest kontrakt na kampanię badawczą z jednym z wiodących europejskich producentów silników lotniczych.
Infrastruktura będzie wspierać zarówno projekty dla obronności, finansowane w dużej mierze z Europejskiego Funduszu Obronnego (EDF), jak i technologie podwójnego zastosowania związane z sektorem kosmicznym, finansowane przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). Łukasiewicz – ILOT realizuje już kilkadziesiąt projektów w ramach tych programów.
Prezes Centrum Łukasiewicz dr Hubert Cichocki podkreśla wartość nowej infrastruktury dla biznesu i realizacji szerszych priorytetów państwa:
„Liczymy, że inwestycja ułatwi komercjalizację projektów Sieci, a także realizację usług B+R dla przedsiębiorstw sektora lotniczego i kosmicznego, którego wartość rośnie z roku na rok. Technologie w tych obszarach są szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, dlatego zamierzamy udostępniać tunel także naszym partnerom strategicznym w przemyśle zbrojeniowym. W ten sposób ponad 700 mln zł, które Łukasiewicz pozyskał z KPO, będzie pracować na dobrobyt i bezpieczeństwo Polaków przez kolejne dekady – mówi dr Cichocki.
Centrum Łukasiewicz zapowiada wykorzystanie tunelu w realizacji ogłoszonego w marcu Programu Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz. Badania przepływowe są bowiem istotne m.in. przy testach systemów wynoszenia. W tunelach aerodynamicznych Łukasiewicz – ILOT prowadzono już badania rakiety Bursztyn, stanowiącej jeden z filarów
Programu – obok nanosatelity SPARK, który trafi na orbitę w II połowie 2027 r.
Pierwszą kampanią badawczą zrealizowaną w tunelu będą testy aeroelastycznego skrzydła w ramach unijnego projektu EXAELIA (Eksperymentalny Statek Powietrzny dla Europejskiego Przywództwa w Lotnictwie). Poza tunelem projekt wykorzysta też nową aparaturę badawczą Łukasiewicz – ILOT, jak systemy pomiaru odkształceń i optycznego przepływu cząsteczek 3D PIV.
Tunel będzie też wspierał inne projekty realizowane w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, w szczególności te z zakresu transportu naziemnego, energetyki, budownictwa czy systemów obronnych. Wykorzystanie synergii instytutów to, obok współpracy z biznesem, najważniejszy czynnik decydujący dziś o finansowaniu projektów ze środków publicznych, które otrzymuje Sieć.
Przewagą Łukasiewicz – ILOT we współpracy z krajowymi podmiotami będzie szerokie doświadczenie w wykorzystaniu tunelu T-3 przez polskie spółki klasycznego sektora lotniczego (Leonardo PZL Świdnik S.A.), dynamicznie rozwijającego się obszaru platform bezzałogowych (WB Electronics S.A.), czy rodzącego się w Polce rynku szybkich pojazdów (PESA Bydgoszcz S.A.).
Tunel aerodynamiczny T3 w Łukasiewicz – ILOT powstał w latach 50. XX wieku i przez dekady skutecznie odpowiadał na potrzeby ówczesnych badań (m.in. dla rozwoju samolotów Iskra, Iryda, Wilga, Kruk i Dromader oraz śmigłowca W-3 Sokół). Dynamiczny rozwój technologii oraz rosnące wymagania wobec precyzji pomiarów – a co za tym idzie potrzeby biznesu lotniczego i obronności – sprawiły jednak, że niezbędna stała się jego modernizacja, aby Polska mogła uczestniczyć w rozwoju sektora new space.
„Inżynierowie z Polski mogą aktywnie uczestniczyć w tworzeniu i testowaniu przełomowych technologii: od niskoemisyjnego lotnictwa po rozwiązania dla energetyki i systemów bezzałogowych – podsumowuje dr hab. inż. Cezary Szczepański, prof. ILOT, dyrektor Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa.
