Enel X Polska, spółka należąca do Grupy Enel – światowego lidera w obszarze zaawansowanych rozwiązań energetycznych, w tym programu Demand Side Response (DSR) – po raz kolejny prezentuje wyniki badania przeprowadzonego wśród przedstawicieli polskiego przemysłu. Raport „Elastyczność w praktyce” pokazuje, jak przedsiębiorstwa reagują na wyzwania na rynku energii oraz które z działań wdrażają najczęściej.
Jednym z analizowanych obszarów był program DSR, który umożliwia przedsiębiorstwom aktywne uczestnictwo w stabilizowaniu krajowego systemu elektroenergetycznego. Firmy dysponujące odpowiednią mocą przyłączeniową mogą czasowo ograniczać pobór energii, przesuwać część zużycia na inne godziny lub wykorzystywać własne źródła i magazyny energii w odpowiedzi na wezwanie operatora systemu przesyłowego. W zamian za swoją gotowość do świadczenia tej usługi otrzymują one atrakcyjne wynagrodzenie.
Konieczność aktywnych redukcji w przypadku krytycznych deficytów mocy występuje na stosunkowo krótkie okresy i bardzo rzadko – zwykle raz na kilka lat. Ostatnie krótkotrwałe przywołania wystąpiły w czerwcu i sierpniu 2026 roku na skutek braku rezerw mocy wynikających z ekstremalnych warunków pogodowych zarówno w Polsce, jak i w całej Europie – głównie wskutek problemów z chłodzeniem i awarii elektrowni cieplnych. Budowane nowe wielkoskalowe magazyny energii oraz powstające z opóźnieniami nowe elektrownie gazowe powinny poprawić sytuację, zastępując część wyeksploatowanych i mało elastycznych elektrowni węglowych w zakresie bilansowania generacji i popytu. Aktywna postawa uczestników programu DSR istotnie przyczyniła się do istotnego zmniejszenia ryzyka blackoutu lub masowych ograniczeń dostaw energii, które mogłyby spowodować ogromne starty materialne u odbiorców energii.
94% firm aktywnie zarządza kosztami energii
Badanie przeprowadzone w czerwcu przez firmę badawczą SW Research na zlecenie Enel X Polska pokazuje, że działania mające na celu ograniczanie kosztów energii są dziś standardem rynkowym. Aż 94% respondentów zadeklarowało realizację inicjatyw służących poprawie efektywności kosztowej. Średnie i duże przedsiębiorstwa reprezentujące m.in. branżę spożywczą, opakowaniową, materiałów budowlanych, drzewną, meblarską, poligraficzną oraz sektor produkcji maszyn koncentrują się przede wszystkim na inwestycjach w efektywność energetyczną, rozwijaniu własnych źródeł energii oraz magazynów energii. Działania te są często uzupełniane rozwiązaniami organizacyjnymi niewymagającymi znaczących nakładów inwestycyjnych.
Jednocześnie przedsiębiorstwa nadal zmagają się z barierami utrudniającymi dalsze inwestycje w obszarze energetycznym. Najczęściej wskazywaną przeszkodą są wysokie koszty wdrożeń, które jako wyzwanie wymieniło 38% badanych. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają rozwiązania oparte na elastycznym zarządzaniu zużyciem energii, które mogą przynosić korzyści bez konieczności realizacji kosztownych inwestycji.
Niewykorzystany potencjał DSR
Choć świadomość programu DSR wyraźnie wzrosła w porównaniu z badaniem przeprowadzonym przez Enel X Polska w 2020 roku, skala jego wykorzystania pozostaje ograniczona. Znajomość rozwiązania deklaruje obecnie niemal co czwarty respondent, jednak rzeczywisty udział przedsiębiorstw w programach DSR został oszacowany na poziomie zaledwie 4%. Dane te wskazują, że pomiędzy świadomością a praktycznym wykorzystaniem rozwiązania nadal istnieje znacząca luka.
DSR jest rozwiązaniem o zauważalnym potencjale, jednak wciąż wymagającym dalszego upowszechniania i budowania świadomości rynkowej. Jednocześnie przedsiębiorstwa dostrzegają szeroki katalog korzyści wynikających z udziału w DSR. Najwyżej oceniane są aspekty związane z bezpieczeństwem energetycznym, możliwością uzyskania dodatkowego przychodu oraz wsparciem transformacji energetycznej – podkreśla Jacek Misiejuk, prezes Enel X Polska.
Jak wynika z raportu, przedsiębiorstwa wysoko oceniają również korzyści operacyjne, takie jak poprawa efektywności energetycznej, większa kontrola nad procesami zużycia energii czy dostęp do danych wspierających podejmowanie decyzji biznesowych.
Warunki dalszego rozwoju DSR
Mimo dostrzeganych zalet gotowość do dołączenia do programów DSR w krótkim terminie pozostaje ograniczona. Tylko niewielki odsetek przedsiębiorstw deklaruje możliwość przystąpienia do programu w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Najczęściej wskazywane powody odkładania decyzji mają charakter ekonomiczny i organizacyjny, przede wszystkim dotyczą niepewności związanej z opłacalnością rozwiązania oraz ograniczonych zasobów niezbędnych do wdrożenia.
Wierzymy, że w kolejnych latach rola DSR będzie systematycznie rosnąć, stając się jednym z istotnych elementów nowoczesnego zarządzania energią w przedsiębiorstwach. Warunkiem tego rozwoju będzie dalsze wzmacnianie dialogu między uczestnikami rynku, rozwój oferty dopasowanej do potrzeb firm oraz konsekwentne budowanie wiedzy i zaufania – dodaje Jacek Misiejuk.
Badanie zostało zrealizowane przez SW Research metodą wywiadów telefonicznych (CATI) w czerwcu 2026 roku na grupie 350 przedstawicieli średnich i dużych przedsiębiorstw (głównie reprezentujących branże: produkcji żywności i napojów, opakowań, materiałów budowlanych, przemysłu drzewnego, meblarskiego, poligrafii oraz produkcji maszyn i urządzeń). Celem badania było określenie poziomu znajomości programu DSR, identyfikacja barier wdrożeniowych oraz analiza zainteresowania przedsiębiorstw rozwiązaniami z zakresu elastycznego zarządzania zużyciem energii.
