Škoda Group, czołowy europejski producent rozwiązań dla nowoczesnego i bezemisyjnego transportu publicznego, po raz pierwszy prezentuje swoje pociągi bateryjne podczas targów InnoTrans w Berlinie – najważniejszego na świecie wydarzenia branżowego poświęconego technologiom transportowym. Odwiedzający mogą zobaczyć nową generację bateryjnego elektrycznego zespołu trakcyjnego RegioPanter, który łączy jazdę pod siecią trakcyjną z zasilaniem bateryjnym, umożliwiając wprowadzenie bezemisyjnego transportu kolejowego również na liniach niezelektryfikowanych.
Pociągi bateryjne Škoda szybko stały się jednym z europejskich bestsellerów eksportowych w swojej kategorii. Škoda Group posiada obecnie ponad sto pojazdów wykorzystujących technologię bateryjną, znajdujących się na różnych etapach produkcji i realizacji zamówień dla klientów w kilku krajach europejskich. Skala tych zamówień potwierdza, że trakcja bateryjna staje się jednym z kluczowych rozwiązań umożliwiających szybką modernizację regionalnego transportu kolejowego bez konieczności oczekiwania na pełną elektryfikację całej sieci.
InnoTrans to miejsce, w którym spotyka się cały świat kolei. Przywozimy technologię, która nie jest już wizją przyszłości, lecz odnoszącym sukcesy produktem eksportowym i sprawdzonym rozwiązaniem dla codziennego transportu. Pociągi bateryjne pozwalają zapewnić komfort podróży koleją elektryczną także w regionach, w których część sieci nie jest zelektryfikowana, bez konieczności oczekiwania na długotrwałe i kosztowne projekty infrastrukturalne. Rosnące zainteresowanie klientów w całej Europie potwierdza, że stworzyliśmy produkt odpowiadający zarówno na potrzeby organizatorów transportu, operatorów, jak i pasażerów – mówi Tomáš Ignačák, wiceprzewodniczący Rady Dyrektorów Škoda Group.
Korzyści potwierdzone w codziennej eksploatacji: więcej pasażerów i bezpośrednie podróże bez przesiadek
Korzyści wynikające z eksploatacji pociągów bateryjnych znajdują potwierdzenie w codziennym użytkowaniu. Pierwsze cztery jednostki Škoda rozpoczęły regularną eksploatację w Kraju Morawsko-Śląskim w Czechach w grudniu 2024 roku. Codzienna eksploatacja nie tylko potwierdziła niezawodność nowej technologii, ale również pokazała, że pociągi bateryjne mogą upraszczać podróże, zwiększać komfort pasażerów i przyciągać nowych podróżnych do kolei. Wyższe wykorzystanie pociągów przekłada się także na wzrost przychodów z biletów oraz bardziej efektywne wykorzystanie środków przeznaczanych przez organizatorów transportu publicznego.
Na trasach w Kraju Morawsko-Śląskim jednostki mogą pokonywać odcinki niezelektryfikowane, korzystając z zasilania bateryjnego, a po wjeździe na zelektryfikowany korytarz kontynuować jazdę pod siecią trakcyjną. Eliminuje to konieczność przesiadania się pomiędzy pociągami spalinowymi i elektrycznymi, zapewniając pasażerom szybsze i bardziej komfortowe bezpośrednie połączenia ze stolicą regionu – Ostrawą. Dzięki wyższemu standardowi podróży nowoczesny pociąg staje się coraz bardziej atrakcyjną alternatywą dla transportu samochodowego.
Efekty są już widoczne w danych eksploatacyjnych. Na wybranych połączeniach liczba pasażerów wzrosła nawet o 20%, ponieważ podróżni mogą obecnie korzystać z bezpośrednich połączeń bez konieczności przesiadania się pomiędzy pociągami spalinowymi i elektrycznymi. Pierwsze jednostki bateryjne przejechały około 1,25 mln kilometrów w ciągu około 21 miesięcy eksploatacji. Cztery pierwsze pojazdy pozwalają również zaoszczędzić co najmniej 200 tys. litrów oleju napędowego oraz ograniczyć emisję CO₂ o około 500 ton rocznie.
Największą wartością pociągu bateryjnego nie jest sama bateria, lecz możliwość tworzenia lepszego transportu publicznego. Jeden pociąg może wyeliminować konieczność przesiadki, skrócić czas podróży, zwiększyć komfort, a jednocześnie zastąpić transport spalinowy rozwiązaniem bezemisyjnym. Wzrost liczby pasażerów w Kraju Morawsko-Śląskim pokazuje, że takie rozwiązanie jest atrakcyjne nie tylko z technologicznego punktu widzenia, ale przede wszystkim dla samych pasażerów – dodaje Tomáš Ignačák.
Pociąg elektryczny, który nie potrzebuje sieci trakcyjnej na całej trasie
RegioPanter łączy linie zelektryfikowane i niezelektryfikowane w ramach jednej podróży. Pod siecią trakcyjną korzysta ze standardowego zasilania elektrycznego, jednocześnie ładując baterie, natomiast na odcinkach bez sieci trakcyjnej automatycznie kontynuuje jazdę, wykorzystując energię zgromadzoną w bateriach. Do ich ładowania przyczynia się również hamowanie rekuperacyjne, także na odcinkach niezelektryfikowanych.
Nowa generacja RegioPantera od początku była projektowana jako pełnoprawny bateryjny elektryczny zespół trakcyjny (BEMU). Znajduje to odzwierciedlenie w nowym rozmieszczeniu pakietów bateryjnych na dachu, zoptymalizowanym układzie trakcyjnym oraz bardziej efektywnej konstrukcji całego pojazdu.
W trybie bateryjnym pociąg oferuje zasięg co najmniej 80 kilometrów i prędkość maksymalną do 120 km/h, natomiast pod siecią trakcyjną może osiągać do 160 km/h. Moc ciągła wynosi 1 360 kW i dzięki układowi trakcyjnemu z przekształtnikami SiC pozostaje taka sama zarówno w trybie elektrycznym, jak i bateryjnym. Jednostka wykorzystuje baterie LTO, które zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa pożarowego, długą żywotność i wysoką wydajność. W porównaniu z poprzednią generacją nowe rozwiązanie techniczne zmniejsza masę pojazdu o kilka ton i znacząco ogranicza zużycie energii.
Komfort nowoczesnej kolei elektrycznej na liniach regionalnych
Dwuczłonowa jednostka o długości 52,9 metra oferuje 150 miejsc siedzących, w tym osiem w pierwszej klasie, oraz łączną pojemność 323 pasażerów. Nowoczesne wnętrze, cicha i płynna jazda oraz możliwość bezpośrednich podróży bez konieczności przesiadek zapewniają na liniach regionalnych standard podróży porównywalny z nowoczesnymi połączeniami elektrycznymi na głównych korytarzach.
Pojazd został zaprojektowany tak, aby łączyć elastyczność operacyjną z wysokim poziomem komfortu pasażerów. Takie połączenie umożliwia organizatorom transportu publicznego podnoszenie jakości usług na trasach, na których pełna elektryfikacja wymagałaby znacznie więcej czasu i nakładów inwestycyjnych.
Jednostka jest wyposażona w Europejski System Sterowania Pociągiem ETCS Level 2 Baseline 3 i przystosowana do eksploatacji zarówno na liniach zelektryfikowanych prądem stałym, jak i przemiennym, odpowiednio 3 kV DC oraz 25 kV 50 Hz AC. Dzięki temu stanowi elastyczną platformę dostosowaną do różnych europejskich sieci kolejowych.
Zamówienia z kilku europejskich rynków
Škoda Group z powodzeniem wdraża już swoją technologię bateryjną na kilku rynkach europejskich. Firma produkuje 15 jednostek nowej generacji dla České dráhy, przeznaczonych do eksploatacji w Kraju Morawsko-Śląskim, posiada kontrakt na dostawę do 36 pociągów bateryjnych na Słowacji oraz pozyskała zamówienie na maksymalnie 16 jednostek BEMU na Łotwie. Łącznie z pozostałymi zamówionymi pojazdami wykorzystującymi technologię bateryjną, całkowita liczba jednostek znajdujących się na różnych etapach produkcji i realizacji zamówień przekracza sto.
Dla europejskich regionów jednostki bateryjne stanowią sposób na szybsze ograniczanie eksploatacji pojazdów spalinowych w sieciach, w których znaczna część linii nadal pozostaje niezelektryfikowana. Na głównych liniach zachowują jednocześnie wszystkie zalety standardowego napędu elektrycznego.
Jeden typ pojazdu może dzięki temu obsługiwać całą trasę obejmującą zarówno odcinki zelektryfikowane, jak i niezelektryfikowane. Stwarza to możliwość uruchamiania nowych bezpośrednich połączeń między mniejszymi miejscowościami a ośrodkami regionalnymi, przy jednoczesnym ograniczeniu lokalnych emisji, hałasu oraz zużycia paliw kopalnych.
Mobilność bateryjna jako element wieloletniego doświadczenia Škoda Group
Dzisiejsze pociągi bateryjne bazują na wieloletnim doświadczeniu Škoda Group w zakresie technologii napędów alternatywnych. Już w latach 20. i 30. XX wieku firma produkowała lokomotywy akumulatorowe, a od 2015 roku w Turcji eksploatowane są tramwaje bateryjne Škoda, zdolne do jazdy na odcinkach bez sieci trakcyjnej. Grupa wykorzystuje technologię bateryjną również w nowoczesnych trolejbusach.
