Łukasz Bolikowski, Chief AI Officer Comarchu, w rozmowie z ISBtech o strategii AI First realizaowanej przez spółkę, jej ambicjach, celach oraz trendach w obszarze sztucznej inteligencji.
Na jakim etapie rozwoju sztucznej inteligencji jesteśmy?
Odpowiadając na to pytanie, można posłużyć się jednym z modeli oceny rozwoju technologii, który jest mi szczególnie bliski. To model trzech etapów: Explore, Expand, Extract.
Pierwszy etap, czyli eksploracja, mamy już w dużej mierze za sobą. Był to okres poznawania technologii, sprawdzania jej możliwości i identyfikowania potencjalnych zastosowań. Oczywiście ten proces nadal trwa, ponieważ AI pozostaje niezwykle innowacyjną technologią, która otwiera drogę do powstawania nowych produktów i usług. Jeszcze przez wiele lat będziemy odkrywać kolejne obszary jej wykorzystania.
Jednocześnie można już śmiało powiedzieć, że wiele dojrzałych organizacji weszło w drugi etap – skalowania i standaryzacji wykorzystania AI. Czym innym jest bowiem kilkuosobowy zespół prowadzący pilotaż, a czym innym wdrożenie technologii w organizacji liczącej kilka tysięcy pracowników. W przypadku Comarchu mówimy o blisko 5 tys. osób, co wymaga odpowiednich procesów, programów edukacyjnych i narzędzi wspierających adopcję technologii.
Coraz częściej pojawiają się również działania charakterystyczne dla trzeciego etapu, czyli Extract – maksymalizacji wartości biznesowej. Organizacje zaczynają skupiać się nie tylko na wdrożeniu AI, ale również na optymalizacji kosztów i mierzeniu realnych korzyści biznesowych płynących z jej wykorzystania.
Coraz częściej słyszymy słowo „agentyzacja”. Jak wyjaśniłby Pan ten trend przedsiębiorcy, który dopiero zaczyna interesować się AI?
Agentyzacja to sposób myślenia o sztucznej inteligencji, w którym systemy AI zyskują coraz większą autonomię i sprawczość. Nie mówimy już wyłącznie o asystentach czy copilotach wspierających człowieka w wykonywaniu pojedynczych zadań. Mówimy o systemach, które samodzielnie analizują sytuację, planują działania i realizują je krok po kroku.
Oczywiście w wielu przypadkach nadal potrzebna jest zgoda lub nadzór człowieka, ale różnica polega na tym, że agent AI nie tylko odpowiada na pytania, lecz także wykonuje zadania i podejmuje działania w określonym środowisku.
Czy agent AI to po prostu program?
Tak. Ostatecznie nadal mamy do czynienia z oprogramowaniem. Różnica polega jednak na tym, że są to programy zdolne do znacznie bardziej samodzielnego działania, podejmowania decyzji i realizowania złożonych procesów.
Na czym polega transformacja AI w Comarchu?
Transformacja AI dotyka praktycznie wszystkich aspektów naszej działalności.
Po pierwsze, chcemy dostarczać klientom produkty wyposażone w funkcje AI i agentów AI. To podstawowy element naszej misji – oferowanie najbardziej zaawansowanych technologicznie rozwiązań.
Jednak nie ograniczamy się wyłącznie do produktów. AI zmienia również sposób, w jaki pracujemy wewnętrznie. Dotyczy to m.in.: tworzenia oprogramowania, obsługi klienta, wsparcia biznesowego, sprzedaży, procesów operacyjnych.
W każdym z tych obszarów wdrażamy rozwiązania AI i agentów AI po to, aby zwiększać produktywność pracowników i umożliwiać im wykonywanie większej liczby zadań szybciej oraz dokładniej.
Czy można powiedzieć, że AI First stało się strategicznym kierunkiem rozwoju Comarchu?
Tak. Posiadamy zestaw strategicznych kierunków rozwoju, które definiują, co oznacza AI First w poszczególnych obszarach działalności firmy. Dotyczy to: rozwoju produktów, badań i rozwoju (R&D), wdrożeń dla klientów, sprzedaży, wsparcia użytkowników. W każdym z tych obszarów mamy ambitne, długoterminowe cele związane z wykorzystaniem AI. Można więc powiedzieć, że przyjęliśmy strategię AI First.
W ramach tej strategii uruchomiliśmy również program AI Academy. Każdy pracownik korzystający z komputera przechodzi szkolenia z zakresu sztucznej inteligencji. Pierwszy poziom obejmuje fundamenty: Responsible AI, kwestie etyczne, podstawowe pojęcia, agentów AI, RAG (Retrieval-Augmented Generation), tokeny, modele LLM (Large Language Models).
Drugi poziom to specjalizacja dostosowana do konkretnej roli pracownika. Inne kompetencje są potrzebne programiście, inne sprzedawcy, a jeszcze inne menedżerowi zespołu. Naszym celem jest, aby każdy pracownik rzeczywiście pracował w modelu AI First.
Jak wygląda roadmapa AI w Comarchu?
Przykładowo w obszarze rozwoju oprogramowania naszym celem jest, aby praktycznie 100% kodu powstawało przy wsparciu agentów AI. Programista coraz częściej przestaje być osobą wpisującą linijka po linijce kod, a staje się osobą: definiującą wymagania, tworzącą specyfikacje, nadzorującą pracę agentów, weryfikującą efekty ich działania. Staje się więc menedżerem zespołu agentów AI.
Podobnie wygląda to w obszarze wsparcia klienta. Chcemy, aby większość zgłoszeń pierwszej linii była analizowana i obsługiwana automatycznie, a tam gdzie to możliwe, aby system proponował lub nawet przygotowywał rozwiązania problemów.
Czy transformacja AI jest powiązana z konkretnymi KPI?
Tak. Jedną z kluczowych metryk jest dla nas Revenue per FTE (przychód przypadający na jednego pracownika). Wierzymy, że niezależnie od pełnionej funkcji każdy pracownik dzięki AI będzie bardziej produktywny. To oznacza możliwość: obsługi większej liczby klientów, szybszego dostarczania oprogramowania, skuteczniejszej sprzedaży, sprawniejszej obsługi zgłoszeń.
Deweloper staje się menedżerem agentów Coraz częściej mówi się, że firmy nie zatrudniają już programistów, lecz operatorów agentów AI. W pewnym sensie jest to prawda. Każdy pracownik staje się dziś menedżerem agentów AI i musi rozwijać kompetencje takie jak: delegowanie zadań, formułowanie wymagań, ocena jakości wykonanej pracy, udzielanie informacji zwrotnej, efektywna współpraca z zespołem agentów. Właśnie dlatego tak duży nacisk kładziemy na rozwój kompetencji AI.
Czy AI zastąpi ludzi?
Naszym celem nie jest zastępowanie ludzi przez AI. Wyposażamy pracowników w cyfrowych współpracowników – agentów AI – którzy pomagają im wykonywać pracę efektywniej. Nadal aktualne pozostaje stwierdzenie, że to nie AI zastąpi ludzi, lecz ludzie korzystający z AI zastąpią tych, którzy z AI nie korzystają. Naszym celem jest, aby każdy pracownik stał się najlepszą wersją siebie dzięki wykorzystaniu potencjału sztucznej inteligencji.
Transformacja AI nie dotyczy wyłącznie redukcji kosztów. Przestrzeń do cięcia kosztów jest zawsze ograniczona, natomiast potencjał wzrostu przychodów jest znacznie większy.
AI pozwala: tworzyć nowe produkty, budować nowe modele interakcji z klientami, lepiej personalizować ofertę, skuteczniej odpowiadać na zapytania ofertowe (RFP), zwiększać skuteczność sprzedaży. W efekcie organizacja może zdobywać więcej kontraktów i szybciej rozwijać biznes.
Czy wzrost cen modeli AI jest zagrożeniem?
Tak, monitorujemy to ryzyko bardzo uważnie. Przez długi czas wielu dostawców AI oferowało swoje usługi poniżej rzeczywistych kosztów. Obecnie coraz częściej przechodzą oni na modele rozliczeń zależne od faktycznego wykorzystania zasobów (usage-based pricing).
Dlatego nasza strategia zakłada: optymalizację wykorzystania modeli, dobór odpowiedniego modelu do konkretnego zadania, wykorzystanie modeli open-weight/open-source tam, gdzie jest to uzasadnione, rozwój własnej infrastruktury obliczeniowej. Nie każde zadanie wymaga najdroższego modelu klasy frontier. Odpowiedni dobór modelu pozwala znacząco ograniczyć koszty.
Comarch inwestuje w: centra danych, akceleratory GPU, własną infrastrukturę AI. Naszym celem jest, aby znacząca część zapotrzebowania na moc obliczeniową była obsługiwana przez własne zasoby. W dłuższej perspektywie chcemy również oferować te możliwości klientom zewnętrznym.
Szczególnie istotny jest tutaj temat suwerenności cyfrowej, czyli możliwości przechowywania i przetwarzania danych w Europie zgodnie z europejskimi regulacjami. Nie oznacza to rezygnacji z usług hyperscalerów czy najnowocześniejszych modeli zamkniętych. Chodzi raczej o zbudowanie zdrowego, efektywnego kosztowo modelu hybrydowego, łączącego własną infrastrukturę z usługami największych dostawców AI.COmarch AI
