Tokenizacja aktywów – cyfrowe odwzorowanie aktywów finansowych i realnych przy użyciu technologii DLT, czyli zdecentralizowanych, odpornych na manipulację rejestrów danych, obejmuje dziś zarówno stablecoiny, będące największym globalnym przykładem tokenizacji tradycyjnych instrumentów pieniężnych o kapitalizacji przekraczającej 160 mld USD, jak i szybko rosnący segment tokenizowanych real-world assets, który przekroczył już 24 mld USD.
Obie te kategorie definiują praktyczny kierunek rozwoju cyfrowej infrastruktury finansowej na świecie i w Europie. W praktyce tokenizacja staje się sposobem na przeniesienie tradycyjnych aktywów do w pełni cyfrowego środowiska, co otwiera drogę do nowych modeli obrotu, rozrachunku i zarządzania aktywami.
W ostatnich trzech latach wartość tokenizowanych aktywów w obszarze real-world assets
(RWA) wzrosła o ponad 300% do wspomnianych 24 mld USD, a sam segment instrumentów rynku pieniężnego, obejmujący m.in. tokenizowane amerykańskie obligacje skarbowe (Treasuries), osiągnął skalę około 7,4 mld USD, stając się jednym z najbardziej płynnych przypadków użycia blockchainu w sektorze instytucjonalnym. Prognozy wskazują, że do 2030 r. globalny rynek tokenizacji może przekroczyć 13 bln USD przy średnim rocznym tempie wzrostu powyżej 40%. Najbardziej aktywni są tu duzi gracze: banki inwestycyjne, asset managerzy oraz instytucje infrastrukturalne.
Globalne trendy oraz pierwsze instytucjonalne wdrożenia
Jak wynika z raportu PwC, tokenizacja przechodzi z fazy eksperymentalnej do etapu budowy pełnej infrastruktury rynkowej. Obejmuje już cały łańcuch wartości: emisję, cyfrową identyfikację, compliance, custody, rozliczenia oraz integrację z systemami back-office. Rynek rozwija się modułowo, a powstające rozwiązania – od infrastruktury tożsamości po instytucjonalne cold storage i narzędzia do zarządzania ryzykiem on-chain – są dostosowane do wymogów banków, funduszy i regulatorów.
„Dzięki temu rynek technologii blockchain przechodzi do nowego etapu. Tego, w którym
mniej liczy się spekulacja, a więcej realna użyteczność. Tokenizacja zaczyna zmieniać nasz
system finansowy, gdyż umożliwia przesył wartości 24h na dobę, 7 dni w tygodniu. To
szczególnie ważne w przypadku przelewów międzynarodowych – tu blockchain umożliwia
realizację co do zasady tańszych przelewów, które są możliwe do realizacji w każdej chwili.
Sama tokenizacja zmieni także giełdę papierów wartościowych, która dziś działa tylko w
określone dni i godziny. Tokenizowanymi akcjami będziemy mogli obracać w trybie ciągłym.
– podsumowuje Artur Pszczółkowski, Współzałożyciel & CMO ARI10.
Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO) podkreśla, że
tokenizowane papiery wartościowe pozostają papierami wartościowymi, a zasada „same
business, same risks, same rules” powinna obowiązywać niezależnie od tego, czy instrument jest zapisany w tradycyjnej infrastrukturze, czy na blockchainie. Tokenizacja zmienia sposób zapisu i rozrachunku, ale nie znosi obowiązków regulacyjnych ani odpowiedzialności uczestników rynku.
Jednocześnie IOSCO zwraca uwagę, że technologia wprowadza dodatkową złożoność, w tym ryzyka związane z interoperacyjnością między różnymi sieciami DLT, błędami w smart kontraktach oraz przenoszeniem kluczowych funkcji infrastrukturalnych na podmioty technologiczne, które muszą zostać objęte nadzorem na podobnych zasadach jak tradycyjne CSD czy CCP. Globalne instytucje przesuwają się w stronę modelu, w którym tokenizacja funkcjonuje nie jako innowacja poboczna, lecz jako element infrastruktury rynku kapitałowego opartej na regulowanych procesach, interoperacyjności i ścisłej ochronie inwestora.
Światowe wdrożenia pokazują, że kierunek zmian jest jednoznaczny. Europejski Bank
Inwestycyjny przeprowadził emisje cyfrowych obligacji na blockchainie, natomiast HSBC,
Franklin Templeton i Société Générale rozwijają tokenizowane fundusze rynku pieniężnego i
obligacje funkcjonujące równolegle do tradycyjnych instrumentów. SIX Digital Exchange w
Szwajcarii prowadzi regulowany rynek tokenizowanych papierów wartościowych jako
podmiot nadzorowany przez FINMA.
We wrześniu br. London Stock Exchange Group uruchomiła Digital Markets Infrastructure (DMI), platformę wspierającą cały cykl życia aktywów – od emisji, przez tokenizację i dystrybucję, po rozliczenia i obrót wtórny – przy zachowaniu pełnego powiązania z tradycyjną infrastrukturą rynkową. W październiku tego roku, francuskie Lise otrzymało licencję DLT TSS w ramach europejskiego DLT Pilot Regime. To pierwsza w UE infrastruktura, która łączy funkcje obrotu i rozrachunku w jednym systemie opartym na DLT, rozwijanym m.in. z Crédit Agricole i BNP Paribas.
Istotny sygnał płynie także z rynku amerykańskiego. Na początku września 2025 r. Nasdaq
złożył do SEC wniosek o umożliwienie prowadzenia rynku tokenizowanymi papierami
wartościowymi, które mają być w pełni zamienne z ich tradycyjnymi odpowiednikami oraz
zapewniać identyczne uprawnienia inwestorskie. Zlecenia mają być składane i realizowane
na tych samych zasadach co dziś, a rozrachunek tokenizowanych aktywów ma być
prowadzony przez DTC. Model Nasdaq jest spójny z podejściem IOSCO: tokenizacja
korzysta z nowych technologii, ale nie tworzy równoległego, gorzej chronionego rynku.
Polska: fundamenty, ograniczenia i pierwsze projekty
W Polsce proces tokenizacji dopiero nabiera tempa, choć infrastrukturalne fundamenty są
już częściowo obecne. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW), odpowiedzialny
za ewidencję i rozrachunek papierów wartościowych, prowadzi projekt CSDonDLT. Jego
celem jest sprawdzenie, w jaki sposób DLT może wspierać usługi centralnego depozytu
(CSD). Projekt opiera się na platformie Hyperledger Fabric i ma charakter badawczo-
rozwojowy. Testowane jest m.in. prowadzenie rejestrów instrumentów finansowych,
raportowanie nadzorcze oraz obsługa wybranych procesów po zawarciu transakcji.
Tokenizacja konsekwentnie pojawia się również w agendach konferencji branżowych, w tym
wydarzeń Izby Domów Maklerskich, gdzie analizowana jest w kontekście przyszłości rynku
kapitałowego, cyfrowych aktywów oraz nadzoru.
Jednocześnie polski rynek ma istotne ograniczenie po stronie rozrachunku w pieniądzu na
blockchainie. W praktyce nie funkcjonuje w Polsce szeroko dostępne rozwiązanie
umożliwiające rozrachunek w cyfrowym złotym. Brak jest regulowanych stablecoinów PLN,
stokenizowanych depozytów czy pieniądza elektronicznego w formie tokenów. Wyjątkiem
jest projekt Stabillon, rozwijany przez polski podmiot posiadający licencję instytucji pieniądza elektronicznego, ale nie jest to jeszcze rozwiązanie masowe. Bez regulowanego pieniądza w formacie cyfrowym rynek w Polsce może tokenizować aktywa, ale nie może w pełni wykorzystać modelu rozrachunku DvP, który funkcjonuje na rynkach zagranicznych.
Rola licencjonowanej infrastruktury i modele współpracy
Polskie instytucje finansowe utrzymują podejście zgodne z trendami europejskimi.
Koncentrują się na analizie regulacyjnej i operacyjnej oraz na przygotowaniu technologii do
integracji z infrastrukturą DLT. Doświadczenia rynków zagranicznych, w tym USA,
Szwajcarii, Francji i Wielkiej Brytanii pokazują, że tokenizacja skaluje się tam, gdzie
instytucje współpracują z licencjonowanymi dostawcami infrastruktury.
Modele instytucjonalne wypracowane na rynkach zagranicznych pokazują, że kluczowym
elementem skalowania nie jest sama technologia, lecz bezpieczne środowisko regulacyjne i
zaufana infrastruktura.
„Sama adopcja i świetna technologia nie wystarczą. Konieczna jest współpraca branży z
regulatorami i tworzenie rozwiązań, które są bezpieczne dla użytkowników. Tylko współpraca na linii rynek-państwo pozwala wypracować idealne warunki dla rozwoju. Warto wymienić tutaj Szwajcarię. A dokładniej: kanton Zug. Ta część kraju jako jedna z pierwszych zajęła się regulacją rynku technologii blockchain, co „zaprosiło” do niej szereg innowacyjnych firm. Do tego władze zaczęły dość szybko próbować wdrażać blockchaina, np. stosując go w systemie głosowania w referendach. – dodaje Mateusz Kara, Prezes Zarządu Morphig.
Korzyści dla inwestorów, instytucji i rynku
Korzyści z tokenizacji są obustronne. Klienci zyskują szybsze rozliczenia, większą
przejrzystość danych i możliwość inwestowania w aktywa, które dotąd były trudno dostępne lub mało płynne.
Instytucje finansowe otrzymują bardziej efektywną operacyjnie infrastrukturę: cyfrowy
lifecycle instrumentów, automatyzację części procesów post-transakcyjnych, lepszą kontrolę ryzyka oraz potencjalnie niższe koszty obsługi aktywów. Tokenizacja przynosi też korzyści całemu rynkowi, zwiększając płynność, poprawiając audytowalność operacji i umożliwiając tworzenie nowych produktów inwestycyjnych.
Wraz z ujednoliceniem europejskich standardów, rozwojem licencjonowanej infrastruktury i
pojawieniem się pierwszych skalowalnych wdrożeń tokenizacja coraz wyraźniej staje się
jednym z fundamentów transformacji finansów i naturalnym kierunkiem rozwoju także dla
polskiego rynku.
