Trzy misje marsjańskie tylko w lipcu

Łukasz Powęska, Inżynier i Kierownik Projektów w SENER Polska

Jeszcze w lipcu, ze względu na korzystne okienko startowe mają wyruszyć aż trzy marsjańskie misje. Najważniejsza z nich, to amerykański łazik Perseverance – część długoletniego programu badawczego NASA: Mars Exploration Program, wskazuje Łukasz Powęska, Inżynier i Kierownik Projektów w SENER Polska.

Głównym zadaniem łazika Perseverance jest zbadanie procesów geologicznych na Marsie pod kątem ewentualnych przyjaznych warunków panujących tam w przeszłości oraz dawnych śladów życia na Czerwonej Planecie. Dodatkowo, Perseverance będzie miał za zadanie pobrać i zabezpieczyć w specjalnym zasobniku ponad trzydzieści próbek skał i gleby.

Następnie, próbki zostaną złożone w określony miejscu, które „odbierze” kolejny pojazd marsjański, wysłany przez NASA i ESA (Europejską Agencję Kosmiczną). Pojazd ten ma umieścić zasobnik na orbicie Marsa, skąd zostanie odebrany i przetransportowany na Ziemię w ramach kolejnego etapu misji. Na Ziemi próbki zostaną poddane dokładnym badaniom.

Perservance będzie kontynuował badania swojego poprzednika – łazika NASA – Curiosity, do którego firma SENER Aeroespacial opracowała i wykonała mechanizm pozycjonujący jedną z anten (High Gain Antenna Gimbal – HGAG), umożliwiający dwukierunkową komunikację między łazikiem na Marsie, a centrum kontroli na Ziemi.

SENER opracował także mechanizm podtrzymująco-zwalniający (Hold Down and Release Mechanism HDRM) dla HGAG, którego zadaniem było umożliwienie rozłożenia anteny HGA po lądowaniu łazika na marsjańskim gruncie w sierpniu 2012 roku.

Firma SENER Polska, należąca do grupy SENER Aeroespacial zaprojektowała i wyprodukowała mechanizm mający krytyczne znaczenie dla pierwszej europejskiej misji na Marsa: ExoMars. Podczas lotu z Ziemi na Marsa, a także podczas uruchamiania robota zasilanie oraz sygnały będą przekazywane właśnie przez „pępowinę”, czyli mechanizm zwalniający połączenia elektrycznego dostarczony przez SENER Polska.

Kolejne korzystne okno startowe dla misji marsjańskich otworzy się za około 26 miesięcy. Na 2022 rok przeniesiony został start drugiego etapu misji ESA, ExoMars – to wtedy właśnie na Marsa poleci polska „pępowina”.

20 lipca z kosmodronu Tanegashima w Japonii wystartowała historyczna – pierwsza międzyplanetarna misja Zjednoczonych Emiratów Arabskich: HOPE, a 23 lipca chińska misja Tianwen-1.

SENER Polska rozpoczął działalność w 2006 roku i skupia się na sektorze aerokosmicznym rozumianym jako obronność, inżynieria kosmiczna i aeronautyka. Głównym obszarem działania SENER Polska w branży aerokosmicznej jest inżynieria mechaniczna, w tym w szczególności mechanizmy rozkładania oraz struktury pojazdów kosmicznych.

Pozostałe obszary działalności firmy w Polsce obejmują mechaniczne naziemne urządzenia wspomagające (MGSE) oraz nawigację pojazdów kosmicznych. Mimo, że od przystąpienia Polski do ESA w 2012 roku minęło niewiele czasu, SENER Polska stał się jednym z ważnych uczestników rynku kosmicznego i rozpoczął realizację projektów, dzięki którym ma nadzieję przyczynić się do budowania silnego sektora kosmicznego w Polsce.

Wśród istotnych przedsięwzięć warto wymienić misje ExoMars, Proba-3, Euclid, E.Deorbit, Saocom-CS, Athena, JUICE, a także program „ESA Incentive Scheme”, który wspiera rozwój branży kosmicznej w Polsce.

Łukasz Powęska, Inżynier i Kierownik Projektów w SENER Polska.

Kieruje projektem „pępowiny”, czyli mechanizmu zwalniającego połączenia elektrycznego łazika w misji ExoMars. Uczestniczy także w projekcie IBDM – innowacyjnego systemu dokowania oraz cumowania pojazdów kosmicznych. Ponadto jest kierownikiem projektu polegającego na dostarczeniu oprzyrządowania pomocniczego do luster M2 oraz M3 wchodzących w skład Europeskiego Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu, który powstaje na pustyni Atakama w Chile.

Absolwent Politechniki Warszawskiej na kierunku lotnictwo i kosmonautyka. Temat jego pracy dyplomowej był związany z projektem „pępowiny” łazika ExoMars.

Ekspert w tematach:
• Misja ExoMars, łaziki kosmiczne i wyzwania w zrobotyzowanych misjach planetarnych
• Systemy dokowania i cumowania pojazdów kosmicznych
• Oprzyrządowanie pomocnicze do luster Europeskiego Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu
• Misje i projekty kosmiczne: ExoMars, IBDM, ELT
• Procedury testowania mechanizmów kosmicznych