Zalety i wady oprogramowania open source

Coraz więcej organizacji (uniwersytetów, organizacji użytku publicznego, instytucji rządowych i innych) korzysta z technologii open source do tworzenia swoich stron internetowych. Całkowity globalny przychód z rynku usług open source osiągnął ponad 17 miliardów dolarów w 2019 roku i oczekuje się, że do 2022 roku wzrośnie do 30 miliardów dolarów, co oznacza, że liczba ta potroi się w ciągu zaledwie pięciu lat. Rozwiązania typu open source stały się powszechnie stosowane, ponieważ przynoszą wiele korzyści, a większość dostawców oferuje je bezpłatnie.

Zalety modelu open source

Open Source to oprogramowanie dowolnie używane, modyfikowane i udostępniane, tworzone przez wiele osób i rozpowszechniane na podstawie licencji. Jak widać, chodzi nie tylko o warunki licencji, ale także o model rozwoju. Projekty, produkty lub inicjatywy typu open source pozwalają na otwartą wymianę, współuczestnictwo, szybkie prototypowanie, przejrzystość i rozwój społeczności.

W ciągu ostatniej dekady rozwiązania typu open source zyskały dużą popularność. Coraz więcej firm odkrywa znaczną przewagę oprogramowania tego typu nad jego zastrzeżonymi odpowiednikami. Oto niektóre z zalet rozwiązania:

  • Brak kosztów – oprogramowanie open source jest głównie bezpłatne, co pozwala firmom zaoszczędzić prawie 50 miliardów funtów rocznie. Ponadto najlepsi programiści na świecie wprowadzają modyfikacje, aktualizacje i ulepszenia, za co firmy nie ponoszoną dodatkowych kosztów. 
  • Uniwersalność – korzystając z oprogramowania open source firmy nie muszą używać konkretnego systemu określonego dostawcy. Mogą dostosować system do swoich potrzeb i używać w połączeniu
    z produktami innych dostawców.
  • Bezpieczeństwo – wiele osób woli pracować z platformami open source ze względu na ich przejrzystość. Oprogramowanie jest publicznie dostępne, dlatego tysiące programistów nieustannie bada, sprawdza i przegląda kod. Oznacza to, że prawdopodobieństwo wystąpienia błędu jest mniejsze, a w przypadku jego zaistnienia, zazwyczaj jest szybko zauważone i usunięte.
  • Szybka ewolucja – oprogramowanie typu OS szybciej się zmienia. Nie trzeba prosić autorów oprogramowania o zgody na jego modyfikację, co znacznie przyśpiesza rozwój platformy.
  • Społeczność – oprogramowanie open source sprzyja budowaniu społeczności oraz współpracy użytkowników i programistów z całego świata nad jego ulepszeniem.
  • Szkolenia – OS oznacza wymianę wiedzy między programistami z całego świata. Pozwala także na doskonaleni umiejętności kodowania.
  • Stabilność – dla firmy oparcie własnego systemu na oprogramowaniu typu open source jest rozwiązaniem najbardziej stabilnym. Z racji tego, że wielu programistów i deweloperów stale aktualizuje je w domenie publicznej, istnieje znacznie niższe ryzyko, że oprogramowanie przestanie być dostępne, co czyni je niezawodną opcją dla produktów długoterminowych.

„Rozwiązania open source są idealne dla firm lub osób, które chcą dzielić się wiedzą oraz informacją oraz mieć możliwość samodzielnie edytować swoją witrynę internetową i jej zawartość. Przed decyzją o wdrożeniu tego rozwiązania, warto jednak wziąć pod uwagę konieczność udostępnienia kodu społeczności, co jest warunkiem bezpłatnego korzystania z oprogramowania.” – wyjaśnia Zsolt Balogh, dyrektor zarządzający Liferay w Europie Centralnej. 

„Oznacza to, że firmy, które przetwarzają dane osobowe (np. szkoły, uniwersytety) lub informacje dotyczące płatności (np. muzea oferujące zakup biletów online) muszą zachować szczególną ostrożność, ponieważ ponoszą znacznie większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo danych. – doprecyzowuje. 

Powodem, dla którego nawet instytucje rządowe lub duże przedsiębiorstwa mogą ulec pokusie wyboru edycji społecznościowej, jest zazwyczaj to, że uważają open source za tańsze rozwiązanie. Co się dzieje, gdy coś pójdzie nie tak? Wtedy trzeba stworzyć własne rozwiązania problemu, co w wielu przypadkach wymaga znacznie więcej czasu i zaangażowania zasobów IT.

Nie mamy do dyspozycji szkoleń czy możliwości łatwego korygowania błędów. Jeśli korzystasz z oprogramowania open source, Twój biznes zależy całkowicie od Twoich umiejętności. Nawet przedsiębiorstwo posiadające doświadczone wsparcie IT (wewnętrzne lub zewnętrzne) musi w tym przypadku liczyć się z tymi dodatkowymi kosztami.

Więcej niż tylko wsparcie

Czasami dla oprogramowania typu open source dostępna jest pomoc techniczna klasy biznes, pochodząca od firmy prowadzącej projekt lub jej partnerów. Oprócz licencji i wsparcia, klienci korporacyjni mogą uzyskać dostęp do większej liczby funkcji, umożliwiających np. personalizację oprogramowania lub systemu analitycznego w chmurze.

„Niektórzy klienci wolą mieć kogoś spoza firmy, aby być w stanie uzyskać pomoc techniczną przez całą dobę, 7 dni w tygodniu i są skłonni zapłacić za umowę o gwarantowanym poziomie usług, która zapewni szybką reakcję.” – mówi Zsolt Balogh.

„Ludzie często bardzo szybko podpowiadają na zapytania publikowane na stronach forum poświęconym szeroko stosowanym projektom OS, ale to nie jest to samo, co gwarantowane telefoniczne wsparcie dostawcy.” – dodaje. 

Które rozwiązanie wybrać?

Wersja Enterprise programu open source nie musi być jedynie licencją. Subskrypcja powinna umożliwiać dostęp do oprogramowania wraz ze wszelkimi usługami wsparcia, rozwiązywania problemów oraz pomocy prawnej. Liferay DXP jako jedno z wiodących rozwiązań, z którego korzysta wiele firm oraz instytucji, może być postrzegane jako zintegrowany zestaw narzędzi biznesowych podczas, gdy edycja społecznościowa jest pojedynczym produktem dla projektów o znaczeniu niekrytycznym dla biznesu.

W przypadku mniej strategicznych wdrożeń, edycja społecznościowa jest doskonałym narzędziem, które jest dostępne publicznie – użytkownicy mają dostęp do kodu źródłowego i mogą dodawać lub dostosowywać aplikację. Jednak w przypadku rozwiązań biznesowych o istotnym znaczeniu, zwłaszcza w przypadku pracy z danymi klienta, idealnym wyborem zawsze będzie wersja komercyjna. 

„Zawsze polecamy naszym użytkownikom obliczyć, która wersja naszego rozwiązania najbardziej im odpowiada. Ale wiemy również, że każdego miesiąca 7560 godzin roboczych poświęcamy na rozwiązywaniu problemów zgłaszanych przez naszych klientów. Oznacza to średnio ponad 300 zgłoszeń miesięcznie – jest to ogromna liczba.” – komentuje Zsolt Balogh.

„Wyobraźcie sobie, że robicie to samodzielnie, bez dostępu do wiedzy dostawcy. Rozwiązanie, które pozornie jest darmowe, może skończyć się koniecznością zainwestowania większych środków” – dodaje szef Liferay.