W całej Europie start-upy, w których przynajmniej jedną z założycielek jest kobieta, pozyskują zaledwie 14,4% wszystkich rund finansowania VC i 12% całkowitego finansowania VC. W przypadku branży deep tech nierówności są jeszcze bardziej wyraźne. Około 80% firm deep tech zostało założonych przez zespoły składające się wyłącznie z mężczyzn, które otrzymują prawie 90% finansowania venture capital. Badanie zostało zrealizowane przez European Innovation Council and SMEs Executive Agency przez Komisję Europejską w celu wspierania innowacji, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz przedsiębiorczości. Dzięki badaniu, przeprowadzonemu także w Polsce, powstała specjalna baza danych pokazująca między innymi strukturę finansowania w firmach z sektora startupów i deep tech ze względu na płeć.
Nowe badanie przeprowadzone przez UE rzuca światło na różnice między płciami w inwestycjach w całej Europie, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru deep tech – kategorii innowacji, która ma kluczowe znaczenie dla długoterminowej konkurencyjności, bezpieczeństwa i odporności gospodarczej Europy. Deep tech odnosi się do firm opartych na przełomowych odkryciach naukowych i zaawansowanej inżynierii, często powstających w laboratoriach badawczych i na uniwersytetach. Należą do nich firmy działające w takich obszarach, jak sztuczna inteligencja, zaawansowane materiały, półprzewodniki, robotyka, technologie kwantowe, systemy klimatyczne i energetyczne, zdrowie i biotechnologia oraz technologie przemysłowe. W przeciwieństwie do wielu cyfrowych startupów skierowanych do konsumentów, spółki z branży deep tech zazwyczaj wymagają długiego czasu rozwoju, wyspecjalizowanych talentów oraz znacznego kapitału początkowego zanim wejdą na rynek.
Równouprawnienie płci to nie tylko kwestia sprawiedliwości. To także kwestia konkurencyjności. Europa nie może sobie pozwolić na marnowanie talentów, zwłaszcza w dziedzinie deep tech – stwierdza Katerina Svíčková, dyrektorka ds. równości płci w Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych i Rozwoju Komisji Europejskiej.
Nadal premiujemy tych, którzy wyglądają na pewnych siebie, a nie tych, którzy faktycznie są kompetentni. W ten sposób wybieramy naszych liderów. Jeśli chcemy to zmienić, musimy wprowadzić psychologię i socjologię, a nie tylko tworzyć więcej „klubów dla dziewczyn – komentuje Magdalena Stobińska, profesorka Uniwersytetu Warszawskiego i dyrektorka generalna levelQuantum.
Dla Unii Europejskiej rozwiązania deep tech mają znaczenie strategiczne. Stanowią one podstawę transformacji ekologicznej i cyfrowej, wzmacniają pozycję lidera przemysłowego i zmniejszają zależność od technologii zewnętrznych w kluczowych obszarach, takich jak energia, zdrowie i bezpieczeństwo. Zapewnienie dostępu do kapitału dla uzdolnionych osób w tych sektorach jest zatem nie tylko kwestią sprawiedliwości, ale przede wszystkim zdolności Europy do konkurowania na rynku globalnym.
Jesteśmy w momencie, w którym rozpoczęcie działalności i jej rozwój są nadal stosunkowo niedrogie w porównaniu z Europą Zachodnią. Oznacza to, że mamy szansę stworzyć tutaj lokalnych liderów – mówi Hanna Kokczyńska, współzałożycielka firmy Tylko.
Baza danych: panel Gender Gap in Investments Dashboard
Głównym wynikiem projektu jest panel Gender Gap in Investments Dashboard (Panel Luki Inwestycyjnej ze względu na Płeć), opracowany przez Dealroom.
👉 https://gendergap-europe.dealroom.co
Panel ten jest prototypowym repozytorium, które już teraz przedstawia jasny obraz aktualnego stanu nierówności płci w inwestycjach, wykorzystując dane Dealroom. Gromadzi on informacje na temat zespołów założycielskich firm i wyników finansowania venture capital w całej Europie w jednym, łatwo dostępnym interfejsie.
Kiedy inwestorzy zaczynają porównywać się z innymi, chcą się poprawić. Dane wywołują presję otoczenia, a presja otoczenia działa – mówi Lucrezia Lo Sordo, starszy specjalista ds. badań w Invest Europe.
Panel nie stanowi zakończenia projektu. Został skonstruowany jako podstawa, która z czasem może uwzględniać dodatkowe źródła danych, poprawiać zasięg i oferować bardziej zróżnicowany obraz powiązań między płcią, gałęzią gospodarki, etapem finansowania i położeniem geograficznym.
Od spostrzeżeń do działania: priorytety dla Europy
Opierając się zarówno na danych, jak i informacjach przekazanych przez środowisko innowacji, w raporcie wskazano kilka obszarów wymagających podjęcia działań:
- Stworzenie stałego europejskiego centrum danych dotyczących płci i inwestycji, rozpoczynając od panelu Dealroom i stopniowo dodając kolejne publiczne i prywatne źródła danych
- Ułatwienie porównywania i zrozumienia danych dotyczących inwestycji poprzez stosowanie wspólnych definicji i standardów sprawozdawczości w unijnych i krajowych programach finansowania
- Zlikwidowanie luki między wczesnym wsparciem a finansowaniem rozwoju, tak aby start-upy – zwłaszcza firmy z branży deep tech, których rozwój trwa dłużej – nie zniknęły z rynku, zanim zdążą się rozwinąć
- Wykorzystanie inwestycji publicznych do kształtowania rynku, opierając się na roli UE jako głównego inwestora – w tym Europejskiej Rady ds. Innowacji (EIC) i jej ramienia inwestycyjnego, funduszu EIC, które zapewniają finansowanie publiczne i kapitał własny dla start-upów o wysokim potencjale – w celu przyciągnięcia kapitału prywatnego i ustanowienia korzystniejszych zachęt
- Poprawa powiązań w całym ekosystemie, pomagając założycielom firm znaleźć odpowiednie źródła finansowania i dotrzeć do kluczowych decydentów.
