Małgorzata Okularczyk-Okoń, prezes Collect Consulting w komentarzu eksperckim o nowych możliwościach dotacyjnych dla firm technologicznych w 2026.
Rok 2026 zapowiada się jako wyjątkowy czas dla polskich firm z sektora technologicznego, planujących inwestycje w innowacje, badania i rozwój oraz nowoczesne technologie cyfrowe. A to głównie za sprawą pieniędzy z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Po pierwszych naborach pilotażowych STEP w 2025 roku, w nadchodzącym roku program przechodzi w pełną fazę realizacji, oferując aż 4 rundy aplikacyjne obejmujących zarówno projekty badawcze, jak i inwestycje w obszarze nowoczesnych technologii cyfrowych i tzw. głębokich technologii (deep-tech).
Mikro, małe, średnie i duże firmy walczyć będą mogły o dotacje w dwóch ścieżkach naborowych: strategiczna niezależność oraz innowacyjność. Okienka naborowe każdorazowo trwać będą 2 miesiące. Czekają zatem dotacje na rozwój nowych technologii, w tym mikroelektronikę, technologie kwantowe, IoT, AI oraz robotykę. Firmy z branż technologicznych będą mogły przeznaczyć środki z funduszy unijnych w ramach STEP-u na projekty badawczo-rozwojowe (operatorem jest NCBiR) tj. opracowanie czy rozwój innowacyjnej i nowoczesnej w skali europejskiej technologii lub produktu czy też rozwiązań, które przyczynią się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii Europejskiej (UE).
Równolegle prowadzone będą przez PARP nabory na inwestycje wdrażające technologie innowacyjne na skalę Europy czy dające niezależność od zagranicznych dostaw. Polskie firmy w wielu obszarach budują przewagę konkurencyjną Europy, warto, żeby skorzystały z dedykowanego dla nich narzędzia. Dodatkowo dla firm zaplanowano konkursy w ramach Ścieżki SMART. Instrument ten pozostaje najbardziej elastycznym narzędziem dla firm planujących kompleksowy rozwój technologiczny – pozwala budować projekty modułowe obejmujące m.in. B+R, wdrożenia innowacji, cyfryzację, inteligentną automatyzację, chmurę, rozwój kompetencji pracowników czy internacjonalizację.
Mimo relatywnie niewielkiej liczby wniosków, które uzyskują dofinasowanie, w stosunku do ogólnej liczby składanych aplikacji przez firmy, konkurs nadal wzbudza ogromne zainteresowanie. Ścieżka SMART to trudny i dość specyficzny konkurs, gdzie wspierane są projekty wprowadzające rozwiązania wręcz przełomowe, kreujące nowe rynki, pozwalające rodzimym produktom konkurować na światowych rynkach. Nie każda zmiana, poprawa czy ulepszenie, mimo że korzystna i pożądana przez przedsiębiorstwa, jest innowacją większą niż na skale przedsiębiorstwa czy regionu. I to właśnie ocena innowacyjności rozwiązań pozostaje tym najtrudniejszym kryterium, niestety będącym jednocześnie kryterium brzegowym.
Trudność SMART-a to atut firm technologicznych. Tu nie ma już eliminowania długu technologiczny, a jest liderowanie na poziomie europejskim. Stąd na środki unijne przeznaczone na finansowanie kolejnych przełomowych projektów z pewnością będzie popyt. Startuje też nowa IV już edycja Funduszy Norweskich i EOG wspierająca projekty badawczo-rozwojowe o wyraźnym potencjale wdrożeniowym oraz technologie środowiskowe, sprzyjając współpracy międzynarodowej i zielonej transformacji. NCBIR do rozdzielenia będzie miał około 343 mln PLN na projekty badawczo-rozwojowe o potencjale wdrożeniowym. Będą również środki na inwestycje w ramach komponentu Zielona Przedsiębiorczość i Innowacje. Najprawdopodobniej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) będzie dysponować budżet około 236 mln PLN na sfinansowanie
projektów małych i średnich firm polegających na wdrażaniu technologii środowiskowych.
Firmy o mniejszym potencjale technologicznym i skali działalności korzystać będą mogły nadal ze środków z Funduszy Europejskich dla Regionów. Dlatego 2026 rok to wyjątkowy moment kumulacji możliwości, który polskie przedsiębiorstwa technologiczne powinny maksymalnie wykorzystać. Podmioty, które odpowiednio wcześnie przygotują projekty, mogą wykorzystać dostępne źródła finansowania i realnie przyspieszyć rozwój swoich technologii.
