Program dla młodych naukowców w nowej odsłonie – rusza LIDER UP

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło konkurs dla młodych naukowców w nowej, odświeżonej formule – LIDER UP. Największą zmianą jest kompleksowe wsparcie uczestników, którzy oprócz finansowania projektów otrzymają także dostęp do szkoleń i mentoringu opartych na indywidualnych planach rozwoju. Celem NCBR jest to, aby po zakończeniu programu każdy uczestnik miał nie tylko wyniki badań, lecz także odpowiednią wiedzę biznesową, pozwalającą skutecznie skomercjalizować swoje rozwiązanie.

Program LIDER jest najdłużej prowadzoną inicjatywą w ofercie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju – w ciągu 18-letniej historii instytucji zorganizowane zostało jego 15 edycji. W tym czasie 643 Laureatek i Laureatów programu uzyskało wsparcie na autorskie projekty badawcze w kwocie niemal 830 mln zł. Dzięki tym grantom mieli szansę nie tylko zrealizować własny projekt, ale także zdobyć doświadczenie w samodzielnym planowaniu, zarządzaniu oraz kierowaniu zespołami.

„To w programach takich jak LIDER UP młodzi naukowcy zdobywają pierwsze doświadczenia w realizacji projektów badawczych, uczą się zarządzania projektem i zespołem, a w nowej, odświeżonej edycji – także biznesowego podejścia do badań. Te kompetencje są dzisiaj naszym najcenniejszym kapitałem. To właśnie ten kapitał chcemy wykorzystywać w innowacjach i wdrożeniach – obszarach, które są kluczowe dla Narodowego Centrum Badań i Rozwoju – i bardzo ważne także dla nas w ministerstwie. Na co dzień pracujemy nad tym, aby wyniki badań faktycznie trafiały do gospodarki – powiedział dr inż. Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego.

W związku ze zmieniającymi się okolicznościami społeczno-gospodarczymi, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zdecydowało się na przeprowadzenie kompleksowego badania ewaluacyjnego programu, w którym wzięli udział również sami Liderzy.

„Analiza pokazała nam chociażby, że mimo szerokiego oddziaływania programu, słabszy jest jego wpływ w obszarze wzmacniania kompetencji naukowców związanych z realizacją projektów o „progospodarczym” profilu, których wyniki mogłyby zostać wdrożone w praktyce. W bardziej ograniczonym zakresie niż byśmy sobie tego dziś życzyli naukowcom udało się nawiązać nowe relacje z otoczeniem gospodarczym. Niektórzy beneficjenci wdrożenie uważali wręcz za kwestię drugorzędną – a przecież wdrożenia są kluczem do budowy innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy, stąd zależy nam na silniejszym zorientowaniu na projekty mające wysoki potencjał do zastosowania w praktyce – tłumaczy prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. – Na podstawie ewaluacji opracowaliśmy założenia programu w nowej formule, dostosowanej do dzisiejszych okoliczności. To jest właśnie LIDER UP.

Kierunek: wdrożenie

Nowa formuła programu ma na celu podniesienie kompetencji młodych badaczy w zakresie samodzielnego prowadzenia projektów o potencjale wdrożeniowym, a także nawiązanie ściślejszej współpracy nauki z biznesem. NCBR chce wzmacniać kompetencje przyszłych Liderek i Liderów nauki oraz inspirować przedsiębiorców do inwestowania w badania i prace rozwojowe. Laureaci programu dostaną kompleksowe wsparcie – obok finansowania projektów, uczestnicy otrzymają dostęp do szkoleń i mentoringu prowadzonych w oparciu o indywidualne plany rozwoju. Intencją NCBR jest to, aby po zakończeniu programu każdy uczestnik miał nie tylko wyniki badań, lecz także odpowiednią wiedzę biznesową, pozwalającą skutecznie skomercjalizować swoje rozwiązanie.

Program podzielony został na trzy fazy:

• Faza I – szkoleniowo-mentoringowa, obejmująca pakiet szkoleń dla młodych naukowców oraz mentoring z osobami posiadającymi doświadczenie w biznesie i w komercjalizacji badań naukowych. Szkolenia będą prowadzone w takich obszarach, jak przedsiębiorczość i kreatywność, zarządzanie projektem, komercjalizacja badań naukowych, budowanie zespołów badawczych i start-upowych, autoprezentacja i prezentacja wyników badań, marketing i business development. Z kolei mentoring z ekspertami biznesu i komercjalizacji badań dopasowany będzie do potrzeb uczestnika (np. zarządzanie start-upem, rozwój badań, sprzedaż wyników).
• Faza II – projektowa, do której będą mogli przystąpić uczestnicy I fazy programu LIDER UP, którzy zrealizowali program szkoleniowy. Obejmuje ona realizację projektu poprzez prowadzenie badań aplikacyjnych i prac rozwojowych we współpracy z organizacją badawczą. Projekty otrzymają dofinansowanie w kwocie do 2,5 mln zł.
• Faza III – przedwdrożeniowa, zakłada dodatkowy etap, który pozwoli młodym naukowcom przybliżyć możliwość wdrożenia wyników projektu realizowanego w II fazie i zwiększyć szanse na komercyjny sukces. Złożenie wniosku o dofinasowanie prac przedwdrożeniowych będzie możliwe po uzyskaniu pozytywnej oceny dotyczącej realizacji projektu w II fazie. Naukowcy będą mogli otrzymać dodatkowe wsparcie finansowe na prowadzenie prac przedwdrożeniowych we współpracy z organizacją badawczą.

I konkurs LIDER UP

Pierwszy konkurs w nowej formule został ogłoszony 23 stycznia 2026 r. Kwota przeznaczona na wsparcie młodych naukowców to łącznie 100 mln zł w trzech fazach. Maksymalna wysokość dofinansowania projektu realizowanego w II fazie programu wynosi 2,5 mln zł, natomiast w III fazie – 15 proc. kwoty otrzymanej w fazie II.

I faza naboru adresowana jest do:

• doktorantów,
• nauczycieli akademickich nieposiadających stopnia doktora,
• osób przygotowujących rozprawę doktorską w trybie eksternistycznym, pod warunkiem, że od dnia wyznaczenia promotora do dnia złożenia wniosku nie upłynęło więcej niż 4 lata,
• osób posiadających stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat;
• osób posiadających stopień doktora habilitowanego, pod warunkiem, że od uzyskania stopnia doktora nie upłynęło 7 lat,
• osób nieposiadających tytułu profesora,
• osób, które nie uczestniczyły jako kierownik projektu w poprzednich edycjach Programu LIDER;
• osób posiadających dorobek naukowy;
• osób posiadających obywatelstwo albo kartę pobytu w Polsce;
• osób, które pozyskały do współpracy organizację badawczą.

Nabór formularzy rekrutacyjnych do I fazy programu LIDER UP rozpocznie się 17 lutego i potrwa do 17 marca 2026 r. (w ostatnim dniu naboru do godz. 16:00).